Rekompensata za odzyskiwanie należności w transakcjach handlowych - ile i dla kogo?


W polskim i europejskim porządku prawnym już dość dawno dostrzeżono problem jakim są opóźnienia w terminowym realizowaniu płatności w transakcjach handlowych. Przeciwdziałając temu zjawisku i niejako wychodząc naprzeciw potrzebom wierzycieli w sprawniejszym egzekwowaniu przeterminowanych należności w 2013 roku uchwalono ustawę o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (ustawa ta po ostatniej dużej nowelizacji w 2019 r. zmieniła nazwę na ustawę o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych).

Ustawa pomimo, iż wprowadziła różne rozwiązania prawne najbardziej kojarzona przez przedsiębiorców jest z instytucji zwrotu kosztów odzyskiwania należności stanowiącą zryczałtowaną formę rekompensaty wierzycielowi, kosztów prowadzenia windykacji zaległych wierzytelności.


Dla kogo?

Ustawa znajduje zastosowanie do ściśle określonego kręgu odbiorców wskazanych w art. 2 tejże ustawy - przede wszystkim chodzi tu o przedsiębiorców będących wyłącznymi stronami transakcji handlowej, tj. osoby fizyczne i prawne lub jednostki organizacyjne niebędące osobą prawną, którym przyznana została zdolność prawna, wykonujące działalność gospodarczą.

Istotna jest również identyfikacja pojęcia transakcji handlowej zgodnie z „słowniczkiem” znajdującym się w ustawie jest to umowa, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi, jeżeli strony, o których mowa w art. 2, zawierają ją w związku z wykonywaną działalnością.

Przykład: Pan Marek prowadzi działalność – firmę transportową. W lutym 2020 r. wykonał usługę przewozu Panu Zbigniewowi - osobie prywatnej. Pan Zbigniew do tej pory nie uregulował należności. Kwota zaległości wynosi 600 zł. Pan Zbigniew nie jest przedsiębiorcą, Pan Marek nie będzie mógł żądać rekompensaty za opóźnienie w płatności.

Ile?

Od 1 stycznia 2020 r. zastosowanie do transakcji handlowych zawartych po tej dacie ma znowelizowany art. 10. Wprowadził on zwiększenie kwot rekompensat za koszty, które ponosi się z tytułu odzyskiwania należności. Do 1 stycznia 2020 r. obowiązywała jednolita stawka, tj. bez względu na dochodzoną wierzytelność rekompensata wynosiła równowartość w polskich złotych kwoty 40 euro. Obecnie stawki są uzależnione od kwoty świadczenia pieniężnego, którego dotyczą i tak wynoszą równowartość w polskich złotych kwoty:

40 euro – dla wierzytelności poniżej 5000 zł;

70 euro – dla  wierzytelności wyższej niż 5000 zł, ale niższej niż 50 000 zł;

100 euro – dla wierzytelności równych lub wyższych niż 50 000 zł.

Równowartość kwoty rekompensaty, jest ustalana przy zastosowaniu średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne.

Przykład: Termin zapłaty faktury na kwotę 2.000,00 zł przypadał na 12.02.2020 r. Miesiąc poprzedzający miesiąc wymagalności faktury to styczeń. Średni kurs ustala się na ostatni dzień roboczy miesiąca czyli 31 stycznia 2020 r. Średni kurs euro z tego dnia wynosił 4,3010 zł. Równowartość 40 euro wynosi więc 172,04 zł (40 euro x 4,3010 zł). Archiwum średnich kursów euro znajduje się na stronie internetowej Narodowego Banku Polskiego.

Praktyka gospodarcza pokazuje, że wierzyciela i dłużnika często łączy więcej niż jedna transakcja handlowa, a co za tym idzie wierzyciele zadają sobie pytanie czy rekompensata za odzyskiwanie należności należy się im od każdej z tych transakcji. Orzecznictwo sądów w tym zakresie wskazuje na to, że wierzyciel ma prawo do naliczenia zryczałtowanej kwoty za odzyskiwanie należności od każdej transakcji handlowej oddzielnie ma to też zastosowanie do jednej transakcji handlowej w której świadczenie pieniężne jest spełniane w częściach.

Przykład: Pan Marek prowadzi działalność gospodarczą polegającą na transporcie towarów. Wykonał kilka niezależnych usług przewozu dla Pana Jarosława prowadzącego działalność gospodarczą. Po wykonaniu poszczególnych usług wystawił łącznie cztery faktury na kwoty 400 zł każda. Pan Jarosław nie uregulowała należności pomimo upływu terminu płatności wskazanego na fakturach. Pan Marek może do każdej z faktur doliczyć równowartość kwoty 40 euro.

Czy są jakieś ograniczenia?

Wierzyciel domagając się zwrotu kosztów odzyskiwania należności znajduje się w komfortowej pozycji gdyż nie musi wykazywać, iż poniósł faktycznie jakiekolwiek koszty windykacji należności, nie wymagane jest nawet wzywanie dłużnika do zapłaty przeterminowanego zobowiązania.

Istotnym ograniczeniem wobec wierzycieli jest wprowadzone w ostatniej nowelizacji wyłączenie możliwości zbycia roszczenia o zwrot kosztów odzyskiwania należności. W ocenie ustawodawcy ma to przeciwdziałać zjawisku kumulowania rekompensat, a następnie ich sprzedaży przedsiębiorcom windykacyjnym. Stąd, by zapobiec takim działaniom ustanowiono zakaz sprzedaży roszczenia z tytułu odzyskiwania należności.

Podsumowanie

Przy dochodzeniu roszczeń z tytułu poniesionych kosztów odzyskiwania należności należy pamiętać przede wszystkim o tym, że taka możliwość dotyczy wyłącznie transakcji handlowych. Wierzyciel nie ma obowiązku wykazywania poniesienia kosztów jeśli jego roszczenie mieści się w zryczałtowanej kwocie wskazanej w ustawie.

Możliwość dochodzenia roszczeń opisanych powyżej nie wyklucza odzyskiwania należności poniesionych z tytułu opóźnień w zapłacie przekraczających odpowiednio kwotę 40, 70 lub 100 euro. Wymaga to jednak po stronie wierzyciela udowodnienia poniesienia takich kosztów. 

ZOBACZ WIĘCEJ


Podział majątku wspólnego po rozwodzie

Najczęściej występującym w Polsce ustrojem majątkowym małżeńskim jest małżeńska wspólność ustawowa. Jej ustanie następuje przede wszystkim w przypadku orzeczenia pomiędzy małżonkami rozwodu. Polskie prawo przewiduje dwie drogi pozwalające na dokonanie podziału majątku wspólnego po ustaniu małżeństwa w drodze rozwodu, są to podział sądowy oraz podział umowny.

CZYTAJ

Jak odzyskać pieniądze za wykonaną usługę?

Jesteś przedsiębiorcą i zetknąłeś się z nierzetelnym kontrahentem? A może jako osoba prywatna świadczyłeś komuś swoje usługi, np. tytułu umowy zlecania, czy umowy o dzieło i usługodawca nie chce wypłacić Ci wynagrodzenia?

W życiu codziennym bardzo często spotykamy się z sytuacjami, w których wykonamy dla kogoś określoną usługę, wystawimy fakturę lub rachunek, a druga strona wcale nie spieszy się z zapłatą pieniędzy pomimo upływu terminu płatności.  Co w takiej sytuacji zrobić?  Jak odzyskać należne nam pieniądze?

CZYTAJ

Odrzucenie spadku - czy i kiedy można odrzucić spadek ?

Czy raz przyjęty spadek można odrzucić? Czy mimo braku złożenia oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku w terminie, można uchylić się w późniejszym czasie od skutków prawnych tej czynności. Jakie uregulowania w tym zakresie przewidział polski ustawodawca? Na te pytania postaramy się odpowiedzieć w poniższym artykule.

CZYTAJ

Umowy najmu mieszkania. Najem zwykły i najem okazjonalny. Najem w czasie koronawirusa (COVID-19).

Umowy najmu mieszkania. Najem zwykły i najem okazjonalny. Wynajmując własne mieszkanie osobom trzecim, zawieramy z potencjalnym lokatorem (najemcą) umowę najmu. Oznacza to, zgodnie z polskim prawem cywilnym, że zamierzamy oddać przedmiot najmu (mieszkanie lub pokój) do użytkowania lokatorowi (najemcy) na czas określony lub nieokreślony, za wynagrodzenie w postaci czynszu. Wyróżniamy dwie podstawowe formy najmu: najem zwykły i najem okazjonalny.

Na co szczególnie zwrócić uwagę przy podpisywaniu umowy?

Jakiej ochrony mogą się spodziewać najemcy w czasie epidemii Covid-19 ?

Te tematy poruszamy w dalszej części artykułu.

CZYTAJ

Uptime monitored by Pingus.Cloud